Những rủi ro khi chọn hãng tàu xuất khẩu bạn nên biết để phòng tránh

Khi bước chân vào lĩnh vực xuất khẩu, việc chọn hãng tàu xuất khẩu (shipping line) tưởng chừng chỉ là “chọn chỗ gửi hàng” nhưng thực tế lại quyết định bạn kiếm được tiền hay mất trắng cả container. Dưới đây là 8 rủi ro lớn nhất mà hàng nghìn doanh nghiệp Việt đã gặp phải – kèm ví dụ điển hình để bạn hình dung rõ mức độ thiệt hại.

1. Hãng tàu xuất khẩu phá sản hoặc bỏ trốn – mất trắng container

Ví dụ thực tế: Tháng 8/2022, hãng tàu nhỏ KMTC Line (Hàn Quốc) từng bị đồn phá sản tại Việt Nam do nợ cảng biển hơn 200 tỷ đồng. Hàng trăm container của doanh nghiệp Việt bị giữ tại cảng Cát Lái và Hải Phòng hơn 4 tháng. Nhiều doanh nghiệp gỗ, thủy sản phải bỏ hàng vì khách nước ngoài hủy đơn.

2. Hãng tàu “rolling” liên tục, trễ 3–6 tuần không bồi thường

Ví dụ thực tế: Cuối 2024, một số hãng tàu nhỏ từ Trung Quốc và Đài Loan (như SITC, CNC Line, T.S. Line) liên tục dời lịch từ cảng Cái Mép đi Los Angeles từ 2–4 tuần mà không thông báo trước. Doanh nghiệp xuất khẩu nội thất gỗ Bình Dương bị khách Mỹ phạt 18% giá trị hợp đồng vì giao trễ.

3. Phụ phí “trên trời” tăng 300–500% so với báo giá ban đầu

Ví dụ thực tế: Năm 2022, một số forwarder chào cước tuyến Việt Nam – Mỹ chỉ 2.800 USD/40’HC. Sau khi nhận container, họ cộng thêm PSS + GRI + War Risk + Low Sulphur Surcharge… tổng cộng lên tới 14.000–18.000 USD. Nhiều doanh nghiệp nhỏ phải vay nóng để “chuộc” hàng về, có công ty phá sản vì không xoay được tiền.

4. Giữ vận đơn gốc (Original B/L) để đòi tiền phụ phí

Ví dụ thực tế: Tháng 3/2023, một forwarder tại quận 7, TP.HCM giữ vận đơn gốc của lô hàng cà phê xuất đi Đức, ép chủ hàng trả thêm 3.200 USD phí DEM/DET dù đã thanh toán đầy đủ cước biển. Khách Đức hủy đơn vì không nhận được B/L gốc → chủ hàng Việt mất cả tiền hàng lẫn uy tín.

5. Hàng hóa hư hỏng, mất mát nhưng không được bồi thường

Ví dụ thực tế: Tháng 6/2024, tàu WAN HAI 503 (hãng Wan Hai Lines) bị cháy tại cảng Singapore, hàng chục container hàng đông lạnh Việt Nam (tôm, cá tra) bị thiêu rụi hoàn toàn. Một số chủ hàng làm với hãng nhỏ không có bảo hiểm P&I Club quốc tế nên chỉ nhận được bồi thường… 500 USD/container theo hạn mức trách nhiệm tối thiểu của vận đơn.

6. Không có văn phòng đại diện tại Việt Nam → khiếu nại “kêu trời không thấu”

Ví dụ thực tế: Năm 2023–2024, một số hãng tàu mới từ Iran và Pakistan (như IRISL, PAS) mở tuyến đi Trung Đông với giá siêu rẻ. Khi xảy ra sự cố hàng hóa bị ướt do mưa tại cảng đích, doanh nghiệp Việt liên hệ mãi không được vì hãng chỉ có email và không có pháp nhân tại Việt Nam. Thời gian giải quyết khiếu nại kéo dài 8–14 tháng.

7. Bị “bỏ rơi” container khi giá cước tăng vọt

Ví dụ thực tế: Giai đoạn 2021–2022, một số hãng tàu nhỏ từng hủy booking đã xác nhận của doanh nghiệp Việt để bán chỗ cho khách trả giá cao hơn gấp 5–7 lần. Nhiều lô hàng nông sản (gạo, hạt điều) bị kẹt tại cảng 2–3 tháng, hư hỏng hoàn toàn.

8. Hãng tàu xuất khẩu bị Mỹ/EU trừng phạt → container bị giữ tại cảng thứ ba

Ví dụ thực tế: Tháng 11/2024, một số container xuất khẩu đi châu Âu qua hãng tàu Nga (FESCO) bị giữ tại cảng Rotterdam vì nằm trong danh sách trừng phạt. Doanh nghiệp Việt không hề biết hãng tàu này bị cấm vận → mất trắng hàng chục nghìn USD tiền pháp lý và phí lưu cảng.

Top 8 hãng tàu xuất khẩu uy tín hàng đầu tại Việt Nam hiện nay (2025)

Dựa trên đánh giá từ các hiệp hội xuất khẩu (VCCI, VASEP, Lê Trang, Handicraft Association) và kinh nghiệm thực tế:

1. Maersk Line (Đan Mạch) – ổn định nhất tuyến Mỹ & châu Âu
2. CMA CGM – ANL (Pháp) – mạnh tuyến châu Âu, Úc
3. ONE – Ocean Network Express (Nhật Bản)
4. Hapag-Lloyd (Đức)
5. Evergreen (Đài Loan) – giá cạnh tranh, lịch tàu tốt
6. COSCO Shipping / OOCL (Trung Quốc) – mạnh tuyến châu Á
7. HMM (Hàn Quốc) – cải thiện rất mạnh sau 2023
8. Yang Ming (Đài Loan)

Các hãng này đều thuộc 3 liên minh lớn nhất thế giới (2M, Ocean Alliance, THE Alliance), có văn phòng đại diện chính thức tại Hà Nội – Hải Phòng – Đà Nẵng – TP.HCM và tham gia đầy đủ bảo hiểm P&I Club quốc tế.

7 mẹo vàng dành cho người mới hoạt động trong lĩnh vực xuất khẩu

1. Không bao giờ chọn hãng tàu chỉ vì giá rẻ hơn 15–20%.
2. Luôn yêu cầu Booking Confirmation có chữ ký điện tử của hãng tàu chính chủ.
3. Mua bảo hiểm hàng hóa riêng (All Risks – ICC A) dù hãng tàu có bảo hiểm.
4. Kiểm tra hãng tàu có trong danh sách đen OFAC (Mỹ) hay không tại: https://sanctionssearch.ofac.treas.gov
5. Theo dõi lịch tàu thực tế qua các trang: terminal tracking của cảng, SeaRates, Maersk.com/schedules
6. Làm việc với forwarder có hợp đồng khung dài hạn và đã được VCCI hoặc hiệp hội giới thiệu.
7. Giữ liên lạc trực tiếp với nhân viên hãng tàu (không chỉ qua forwarder).

Bảo vệ được lô hàng đầu tiên = bảo vệ cả tương lai doanh nghiệp của bạn.

Tạo điểm nhấn cho văn phòng logistic với mô hình tàu thương mại từ gỗ

Và nếu bạn vừa đọc những câu chuyện về các “ông lớn” vận tải biển – đây là cách sở hữu chúng ngay trong văn phòng của mình…

Hãy đến ngay Gia Nhiên – showroom mô hình tàu thuyền gỗ thủ công chuyên sâu về tàu thương mại & logistics lớn nhất Việt Nam. Chúng tôi tái hiện chi tiết và sống động đúng những con tàu mà doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam đang làm việc mỗi ngày:

• Maersk Mc-Kinney Møller (triple-E), Maersk Madrid, CMA CGM Jacques Saade (400m – dài tới 2m khi làm mô hình)
• ONE Eagle, ONE Apus, Hapag-Lloyd Berlin Express, Evergreen Ever Ace
• HMM Algeciras, COSCO Shipping Universe, OOCL Hong Kong
• Các thế hệ tàu feeder phổ biến tại cảng Cát Lái – Cái Mép: Wan Hai, SITC, T.S. Line, Yang Ming…
• Tàu hàng rời (bulk carrier) và tàu dầu mà nhiều doanh nghiệp thép, gạo, phân bón đang dùng

Mỗi mô hình được:

• Chế tác 100% thủ công bởi nghệ nhân Việt Nam hơn 15 năm kinh nghiệm
• Dùng gỗ tự nhiên cao cấp (gỗ hương, cẩm lai, mun sọc)
• Tỉ lệ chuẩn xác, có thể in logo & tên công ty bạn lên thân tàu
• Sơn PU 5 lớp chống mối mọt, chống ẩm mốc
• Có thể đặt kèm hộp kính sang trọng + câu chuyện thật về con tàu đó ngoài đời thực vô cùng thú vị

Rất nhiều doanh nghiệp xuất nhập khẩu lớn đã chọn showroom Gia Nhiên làm quà tặng đối tác quốc tế, trang trí phòng họp, sảnh lễ tân hoặc làm biểu tượng cho chính công ty mình. Sở hữu một mô hình tàu thương mại gỗ Gia Nhiên không chỉ là decor – đó là tuyên ngôn rằng: “Chúng tôi hiểu biển, hiểu logistics và đang chinh phục thương trường quốc tế.”

Liên hệ ngay hôm nay để được tư vấn và đặt làm riêng mô hình tàu mang logo doanh nghiệp bạn!

Tham khảo các mẫu mô hình tàu thương mại tiêu biểu được nghệ nhân showroom Gia Nhiên chế tác tại đây: https://thuyengovn.com/danh-muc/thuyen-thuong-mai/